«داماد کوچولو» را می برند حمام. وقتی از حمام بیرون می آید اقوام نزدیکش به او شادباش می گویند، کل می کشند و کت و شلوارش را می پوشانند و به تالار می روند. در تالار مهمانان زیادی منتظر او هستند. وقتی وارد تالار می شوند همه برایش کل می کشند، دست می زنند و شکلات روی سرش می ریزند.

«داماد کوچولو» اصطلاحی است که در جشن «خنته سوران» به پسر بچه ای که ختنه شده است و یا این که قرار است به زودی ختنه شود و برای او جشن گرفته اند، گفته می شود.

«علی» ۸ ساله که دو هفته قبل یک «داماد کوچولو» بود، می گوید: «من خیلی دوست داشتم ختنه بشوم و برایم جشن ختنه سوران بگیرن از این که کت و شلوار بپوشم و همه اون شب تحویلم بگیرن لذت می بردم.»
او می گوید: «جشن هم به اصرار خودم بود. بابا و مامانم می گفتند، بگذار بزرگ بشی و جشن عروسی برات می گیریم. من می گفتم تا دامادی خیلی مونده.»

جشن «ختنه سوران» از قدیم در استان «کرمان» و شهر «سیرجان» رسم بوده است. بچه ها را همان روز جشن، ختنه می کردند. «دلاک» (کسی که در قدیم بچه ها را ختنه می کرد) را دعوت می کردند و تختی می گذاشتند بین جمعیت و پسر بچه را می خواباندند و در حضور دیگران ختنه می کردند.

بعضی وقت ها حتی بچه ها را بی حس هم نمی کردند و با چاقو، تیغ، کارد و حتی شیشه آن ها را ختنه می کردند. بچه ها هم مجبور بودند ترس زیادی را تحمل می کردند.

اما حالا ماجرا فرق کرده است و داماد کوچولو را دیگر روز جشن و در مراسم ختنه نمی کنند. او را بعد از جشن و یا قبل از جشن حتی در زمان نوزادی، در درمانگاه ها و پیش یک پزشک ختنه می کنند و فقط برای او مراسم برپا می کنند.

«محمد» ۶ ساله که تابستان امسال ختنه شده، می گوید: «وقتی ختنه شدم درد کمی را حس کردم. اگر بیشتر از این هم درد داشت من تحمل می کردم چون بابام بهم می گفت، برای این که مرد بشم باید ختنه بشوم. منم دوست دارم مرد بشوم.»

شب جشن «ختنه سوران»، شب بچه هاست. چیزی که بیشتر از همه نظرها را در این مراسم به خود جلب می کند حضور بچه های هم سن و سال «داماد کوچولو» است. بچه ها برای خود بازی می کنند و در این شب کسی به آن ها کاری ندارد. 

نه فقط بچه ها، بلكه بزرگ ترها هم در این رقص و شادی سهمی دارند. آن ها هم درست مثل یک مراسم جشن و عروسی شادی می کنند‏، می رقصند و همه به پدر و مادر «داماد کوچولو» تبریک می گویند: «ان شاء الله دامادیش.»

البته برپایی جشن ختنه سوران در بین مردم شهر و به خصوص در بین بعضی جوانان مخالفانی هم دارد. جوان هایی مثل «مریم» ۱۹ ساله که فکر می کند این جشن چیز «بی معنایی» است.
او که پیراهن قرمز رنگی به تن دارد و آرایش ملایمی به صورت، می گوید: «جشن ختنه سوران را دوست ندارم. درست است که از نظر اسلام باید پسرها ختنه شوند ولی چه نیازی دارد که برایشان جشن بگیرند.»
اما نیاز اصلی برپایی این جشن و علت اصلی آن را باید در پول جستجو کرد. جشن ختنه سوران فعلی، بیشتر به خاطر پول در «سیرجان» برگزار می شود. در «سیرجان»، در جشن ها پول جمع می کنند. پولی که به آن « فضل» می گویند.

بعد از شام، «داماد کوچولو» را می نشانند روی صندلی که به اصطلاح به آن «تخت نشاندن» می گویند و اطرافش می رقصند و بعد از رقص از بین آقایان کسی که صدایش بلند است کنار «داماد کوچولو» می ایستد و پول هایی را که به او می دهند، با صدای بلند اعلام می کند. هر کس با توجه به وضع مالیش پول می دهد.  البته چون با صدای بلند صدا می زنند، همه سعی می کنند پول کمی ندهند. اقوام درجه یک مثل عمو و دایی باید زیاد پول بدهند. اگر آن ها «فضل» کم بدهند میهمانان هم کم می دهند. دایی ها و عموها معمولاً در این مراسم ۳۰۰،۴۰۰ هزارتومان پول می دهند.
«زهرا» که ۵۰ سال سن دارد می گوید: «ختنه سوران از قدیم بوده و به نظر من برای پسر بچه خوش یمن است و برای خانواده او هم کمک مالی خوبی است. اقوام هم دور هم بهشون خوش می گذرد. حالا حتماً نباید که جشن، جشن عروسی باشد.»

البته پولی که جمع می شود در واقع یک نوع بدهی است. به خاطر این که چندی بعد نوبت خانواده «داماد کوچولو» هم می رسد که در جشن های مهمان ها شرکت کند. در اصل کسانی که به جشن «داماد کوچولو» آمده اند حکم طلبکار را دارند و خانواده داماد کوچولو بدهکار هستند و وقتی در جشن دیگران حاضر می شوند مبلغی هم به پولی که گرفته اند اضافه می کنند و پس می دهند.

در «سیرجان» در جشن ها و مراسمی مثل «ختنه سوران» معمولاً هزینه زیادی برای برپایی جشن استفاده نمی شود. فقط یک نوع غذا با میوه و شیرینی می دهند اما معمولاً پول خوبی جمع می شود. البته خانواده هایی هم هستند که جشن های پر هزینه با چند مدل غذا برپا می کنند ولی معمولاً هزینه های این جشن ها پایین است. مثلاً برای ۸۰۰ نفر، بیشتر از ۳ میلیون تومان هزینه نمی شود ولی پولی که برای آن ها جمع می شود پول خوبی است. حتی کسانی هستند که «فضل» جشن شان به ۹۰ میلیون هم می رسد.

البته درست است که این روزها جشن «ختنه سوران» به خاطر جمع شدن پول خوب و به خاطر شادی و جشن آن و با توجه به تغییرات روش ختنه کردن و استفاده از پزشکان و درمانگاه ها بی درد ولی پر پول است اما هنوز هم در «سیرجان» مردانی هستند که خاطره های تلخی از روز «ختنه سوران» خود به یاد دارند.
داماد کوچولوهای دیروز که بعدها برای خود داماد بزرگ هایی شده اند، ازدواج کرده اند و هنوز از آن روز به عنوان روزی سخت در زندگی خود یاد می کنند.

«ناصر» مردی ۳۵ ساله، خاطرات روز جشن ختنه سوران خود را یکی از بدترین روزهای زندگیش می داند. روزی که به گفته خود از ترس داشته می مرده.

�%